Krokus

Standplaats en licht

De krokus wil zon, of op zijn minst goed licht. De bekervormige bloemen gaan wijd open zodra de zon erop schijnt en sluiten zich ’s avonds weer, bij bewolkt weer of zodra er een wolk voor de zon schuift. Plant hem in volle zon als je wijd open bloemen wilt in plaats van verlegen halfgesloten exemplaren.

Hij doet het ook goed onder loofbomen en struiken, een rozenstruik, een appelboom, een esdoorn, want hij bloeit en rondt zijn cyclus af voordat het bladerdak zich sluit en schaduw geeft. Het is een van de weinige bolgewassen dat volop profiteert van het licht onder bomen die in de zomer voor bijna alles te schaduwrijk zouden zijn.

Water geven

Eenmaal de knollen in de herfst in de grond zitten, heeft water geven alleen zin als de grond echt droog is op het moment van planten, om de beworteling op gang te trekken voor de eerste kou toeslaat. Daarna is de regen van het koude seizoen en van de lente ruimschoots voldoende, de krokus heeft tijdens zijn bloei nooit extra water nodig.

Het echte risico is niet te weinig maar te veel water. Zodra het blad is weggekwijnd, gaat de knol in zomerrust en houdt hij absoluut niet van een natte grond. Kweek je krokussen in pot of bak, laat het substraat dan de hele zomer volledig uitdrogen, want overbodig water geven in die periode doet de knollen sneller rotten dan om het even welke plaag.

Grond en verpotten

De krokus is niet veeleisend, een gewone tuingrond volstaat ruimschoots, ook een magere of stenige bodem, zolang die maar goed draineert. Zowel kalkhoudende als neutrale grond verdraagt hij zonder probleem.

Wat hij niet verdraagt, is blijvend stilstaand water. In zware kleigrond spit je de grond diep los en meng je grof zand of fijn grind onderin het plantgat, zodat de knollen tijdens hun zomerrust niet in een vochtige bodem blijven staan.

Temperatuur en luchtvochtigheid

De krokus is door en door winterhard: de voorjaarskrokussen verdragen vorst van -25 tot -30 °C, oftewel USDA-zones 3 tot 8, en hebben geen enkele winterbescherming nodig, geen vlies, geen dikke laag mulch. Sterker nog, het is net de winterkou die hun bloei op gang trekt na de rustperiode.

Die behoefte aan koude verklaart ook waarom de krokus altijd in de herfst wordt geplant en nooit in de lente, hij heeft maandenlang koude grond nodig, ongeveer drie maanden onder 9 °C, om zich op de bloei voor te bereiden. Een zachte winter zonder echte koudeperiode geeft trouwens vaak een grilligere en minder overvloedige bloei dan een klassieke winter, en in de warmste klimaten worden de knollen voor het planten gekoeld.

Snoeien en onderhoud

Snoeien in de eigenlijke zin bestaat niet bij de krokus. Het enige echt belangrijke gebaar, en het meest genegeerde, is het blad na de bloei helemaal vanzelf laten wegkwijnen, gedurende zes tot acht weken. In die periode vult het blad de reserves van de knol weer aan voor de bloei van volgend jaar.

Knoop het blad nooit samen en knip het vooral niet te vroeg af, ook al oogt het wat rommelig tussen de andere lenteplanten. Uitgebloeide bloemen mag je desgewenst verwijderen voor het uitzicht, maar nodig is het niet, in een onderhouden tuin zaait de krokus zichzelf nauwelijks uit.

Ziekten en plagen

De krokus is een van de gezondste bolgewassen in de tuin, echte ziektes komen nauwelijks voor. Het enige schimmelprobleem om in de gaten te houden is knolrot bij een te natte grond in de zomer, eenvoudig te vermijden met een goede drainage.

De echte vijand van de krokus zijn knaagdieren. Veldmuizen, woelmuizen en soms eekhoorns zijn dol op vers geplante knollen en kunnen een heel bed in enkele herfstnachten leegroven. Een fijn gaas onderin het plantgat of planten in een draadmand lost het probleem op. Mussen en andere kleine vogels pikken in de lente soms ook aan de gele bloemblaadjes, een esthetisch maar onschuldig ongemak.

Vermeerdering

De krokus vermeerdert zichzelf volledig, zonder enige tussenkomst. Elke knol vormt jaarlijks kleine dochterknolletjes rondom zich, waardoor de groep jaar na jaar op natuurlijke wijze uitgroeit tot dichte, weelderige kolonies.

Wordt een groep te dicht en bloeit hij minder goed, graaf hem dan laat in de lente op en verdeel de knollen zodra het blad volledig is weggekwijnd, plant ze meteen weer of bewaar ze droog tot in de herfst. Zaaien kan ook, maar dat vraagt drie tot vier jaar voor de eerste bloem, een methode voor geduldige tuiniers of amateurbotanici.

Onderhoudskalender maand per maand

De tips van Green Hub

• Strooi krokusknollen losjes over het gazon in plaats van ze in rechte rijen te planten voor een natuurlijk effect, en wacht altijd tot het blad helemaal vergeeld is voor de eerste voorjaarsmaai.
• Bescherm vers geplante knollen met een ingegraven fijn gaas als veldmuizen of woelmuizen een probleem vormen in je tuin, ze kunnen een hele planting in één nacht leegroven.
• Verwar herfstkrokus of saffraan nooit met herfsttijloos. Die laatste lijkt er van op afstand op maar behoort helemaal niet tot hetzelfde plantengeslacht en is zeer giftig.
• Plant altijd in dichte groepen van minstens twintig knollen in plaats van verspreide losse knollen, het visuele effect aan het einde van de winter is niet te vergelijken.