Leylandcipres

Standplaats en licht

De leylandcipres groeit even goed in volle zon als in halfschaduw, zonder daar echt kieskeurig in te zijn. Hij verdraagt wind heel goed, wat er een uitstekende windscherm van maakt voor blootgestelde tuinen op het plateau van Herve.

Een te schaduwrijke plek achteraan de tuin vertraagt de groei en geeft aan de schaduwzijde ijler loof. Voor een gelijkmatige haag over de hele hoogte geef je hem best een plek die een groot deel van de dag zon krijgt.

Water geven

Geef bij het planten en tijdens de eerste twee seizoenen regelmatig water om de beworteling te helpen, zeker in zandgrond of tijdens een droge zomer. Een leylandcipres die het eerste jaar slecht aanslaat, blijft lang zwak en haalt de rest van de haag nooit echt meer in.

Eens goed gevestigd wordt hij opvallend droogtebestendig. Zijn wortelgestel is daarentegen krachtig en veeleisend: het droogt de grond over meerdere meters rond de haag flink uit, wat beplantingen of een border direct ernaast vaak parten speelt.

Grond en verpotten

De leylandcipres past zich aan bijna elke grond aan, ook aan de kalkrijke, magere grond die je op sommige plekken in de streek vindt. Een gewone, zelfs middelmatige bodem volstaat ruimschoots voor een goede groei.

Het echte zwakke punt is blijvende natheid. In zware, slecht gedraineerde grond lijden de wortels, en dat opent de deur naar afsterving door Phytophthora. Op grond die in de winter water vasthoudt, plan je beter drainage of een plantheuvel in plaats van rechtstreeks in doorweekte grond te planten.

Temperatuur en luchtvochtigheid

In ons klimaat is de leylandcipres helemaal winterhard en doorstaat hij de winters in de streek van Herve zonder enige schade, tot min twintig graden. Kou is nooit zijn probleem.

Wat hem meer parten speelt, is uitdrogende wind in combinatie met vorst bij jonge planten in het eerste jaar, wat het loof bruin kan kleuren bij koude tocht. Eens de haag gevestigd en dicht geworden is, verdwijnt dat risico bijna helemaal.

Snoeien en onderhoud

Dit is het punt dat het hele verschil maakt tussen een mooie haag en een burenruzie. De leylandcipres loopt niet meer uit uit oud hout, net als de thuja: wie te hard terugsnoeit in het bruine deel zonder groene naalden, ziet die tak nooit meer groen worden, met een blijvend gat in de haag tot gevolg.

De regel is dus eenvoudig: vroeg en vaak snoeien, twee tot drie keer per seizoen tussen mei en september, waarbij je alleen de scheut van dat jaar wegneemt en altijd in het groen blijft. Laat de haag nooit uit de hand lopen in de gedachte dat je het later wel inhaalt, dat is de klassieke val die regelrecht leidt tot een muur van meerdere meters die je niet meer in vorm krijgt zonder hem te verminken.

Ziekten en plagen

Afsterving door Phytophthora treft vooral planten in zware, natte grond: de kroon verkleurt geel en wordt dan vlekgewijs bruin, soms gaat een heel stuk haag binnen enkele seizoenen dood zonder dat de oorzaak op het eerste gezicht duidelijk is. Kanker door Seiridium en Coryneum herken je aan losse takken die midden in een verder gezonde haag bruin worden en afsterven, vaak na een snoeiwonde of een periode van droogtestress.

Bij warme, droge zomers vestigen spintmijten zich graag en laten ze een dof, gevlekt loof achter dat naar brons kleurt. Water geven aan de voet tijdens hittegolven houdt ze in bedwang. Geen van deze problemen is onvermijdelijk, maar ze zijn reden genoeg om de haag af en toe te controleren in plaats van ze na het planten te vergeten.

Vermeerdering

De leylandcipres is een steriele hybride: hij vormt geen kiemkrachtig zaad en zaait zich dus nooit spontaan uit in de tuin, in tegenstelling tot veel andere coniferen. De enige manier om hem te vermeerderen is via stek.

Neem in de late zomer of herfst halfrijpe stekken van ongeveer tien centimeter, van hout van dat jaar dat nog niet volledig verhout is. Wortelhormoon verbetert het aanslagpercentage duidelijk. Het gaat traag, reken op meerdere maanden voor er wortels verschijnen, wat verklaart waarom jonge planten in het tuincentrum vrij duur blijven voor zo’n verspreide plant.

Onderhoudskalender maand per maand

De tips van Green Hub

• Laat de haag nooit uit de hand lopen in de gedachte dat je het later wel inhaalt: vroeg en vaak snoeien, twee tot drie keer per seizoen, is de enige manier om een leylandcipres dicht en beheersbaar te houden.
• Snoei nooit in bruin hout zonder groene naalden: in tegenstelling tot veel struiken loopt de leylandcipres niet meer uit uit oud hout, en een tak die te kort gesnoeid wordt, wordt nooit meer groen.
• Informeer je voor je een leylandhaag op de perceelsgrens plant over de afstands- en hoogteregels in je gemeente: het is de haag die in de streek de meeste burenruzies veroorzaakt.
• Als het vooruitzicht om je hele leven meerdere keren per zomer te snoeien je niet aanspreekt, kies dan liever voor taxus of haagbeuk: trager op gang, maar op lange termijn veel makkelijker in onderhoud.