Thuja

Standplaats en licht

Thuja groeit even goed in volle zon als in halfschaduw, wat ze een van de weinige naaldbomen maakt die een weinig zonnige plek goed verdragen. Ze geeft haar mooiste blad, dicht en vol van boven tot onder, pas als ze minstens 4 uur rechtstreekse zon per dag krijgt.

Bij een haag aan de schaduwzijde van de tuin of tussen twee muren geklemd, verkaalt de minst zonnige zijde na verloop van jaren vaak onderaan, iets wat veel tuiniers na 8 tot 10 jaar opmerken. Wat meer plantafstand houden bij het planten, of kiezen voor een minder beschaduwde plek, voorkomt die verkaling.

Water geven

Een volwassen thuja met een goed wortelgestel verdraagt zomerdroogte prima en heeft in een gematigd klimaat aan de natuurlijke regen de rest van het jaar genoeg. Het echte risico zit elders: tijdens de eerste 2 zomers na het planten is het wortelstelsel nog niet diep genoeg ontwikkeld om water in de diepte te zoeken, en een droge zomer doet een in het voorjaar ervoor geplante haag makkelijk verbranden en afsterven.

Geef jonge planten daarom flink water, een tot twee keer per week, tijdens hun eerste 2 zomers, zeker op zandgrond die snel draineert. Een tuinslang die een uur lang aan de voet ligt, werkt beter dan een vluchtige gieter, omdat dat de wortels aanzet om de diepte in te groeien in plaats van aan de oppervlakte te blijven.

Grond en verpotten

Thuja past zich aan de meeste tuingronden aan, van lichte leemgrond tot zwaardere klei, zolang het water niet blijvend rond de wortels blijft staan. Een frisse, licht vochtige grond past haar beter dan een droge, arme grond, maar het omgekeerde teveel is gevaarlijker dan het tekort.

Op verdichte kleigrond, of in een laagte waar water zich verzamelt na zware regen, is het de moeite waard om de grond diep los te maken en de plantlijn wat te verhogen. Blijvend natte grond opent de deur voor phytophthora, een wortelrot die de planten één voor één langs de haag bruin doet worden en doet afsterven.

Temperatuur en luchtvochtigheid

Dat is zelden een zorg: thuja is winterhard tot min 30 graden en doorstaat winters die veel strenger zijn dan die van een zeeklimaat zonder schade, late vorst inbegrepen. Ze wordt trouwens net om die stevigheid geplant, op plekken waar gevoeligere naaldbomen zouden lijden.

Het is daarentegen heel normaal dat het blad in de winter een oranjebruine of bronskleurige tint aanneemt, vooral bij planten die het meest blootstaan aan wind en vorst. Dat is een natuurlijk beschermingsmechanisme, geen ziekteteken, en het groen komt terug zodra de lente aanbreekt. Alleen een bruine kleur die aanhoudt nadat de groei hervat is, moet verontrusten.

Snoeien en onderhoud

Een thujahaag wordt twee keer per jaar gesnoeid om dicht en netjes te blijven: een eerste keer zodra de voorjaarsgroei achter de rug is, in de late lente of helemaal aan het begin van de zomer, en een tweede keer op het einde van de zomer, voor het hout zich verhardt voor de winter. Een haag die maar één keer per jaar gesnoeid wordt, gaat sneller open staan en verkalen.

De regel die geen genade kent: nooit snoeien in bruin hout zonder groene naalden. In tegenstelling tot haagbeuk of beuk heeft thuja geen slapende knoppen op oud hout en loopt ze dus nooit meer uit na een te drastische snoeibeurt, de tak blijft voorgoed kaal en dood. Snoei altijd zo dat er op elke scheut wat groen blad overblijft.

Ziekten en plagen

De thuja-schorskever valt vooral reeds verzwakte planten aan, bijvoorbeeld door watergebrek of te verdichte grond, en graaft gangen onder de schors waardoor hele takken bruin worden en afsterven. Een sterke, goed begoten thuja weerstaat dat veel beter en wordt maar zelden aangetast.

Phytophthora, in de hand gewerkt door blijvend natte grond, veroorzaakt een verbruining die aan de voet begint en naar boven kruipt, vaak plant na plant langs de haag, wat het onderscheidt van gewone droogtestress door zijn gestage verloop. Zomerse verdroging treft dan weer vooral jonge, onbegoten hagen tijdens hittegolven, met een wijdverspreide, snelle verbranding in plaats van een plaatselijke verbruining.

Vermeerdering

Stekken is verreweg de meest gebruikte manier om thuja te vermeerderen, ook in kwekerijen. Snijd in de herfst of winter een halfhoutige zijscheut van ongeveer 15 centimeter, liefst met een klein stukje schors aan de voet, en steek die in een goed drainerend mengsel van potgrond en zand. Het wortelen verloopt traag, reken op enkele maanden voor er nieuwe scheuten verschijnen.

Zaaien kan ook, maar geeft ongelijkmatige planten die veel langer nodig hebben om een bruikbare haaggrootte te bereiken. Dat is eerder iets voor nieuwsgierige hobbyisten dan voor wie snel een haag wil. Voor een nieuwe haag koop je beter al gevormde containerplanten dan dat je zelf aan vermeerdering begint.

Onderhoudskalender maand per maand

De tips van Green Hub

• Snoei nooit in bruin hout zonder groene naalden: in tegenstelling tot haagbeuk of beuk loopt thuja niet meer uit uit oud hout, de tak blijft voorgoed kaal.
• Geef tijdens de eerste 2 zomers na het planten grondig water. Een thujahaag die plots verbrandt in de zomer heeft bijna altijd nog niet aangeslagen wortels, geen ziekte.
• Blad dat in de winter brons kleurt is geen ziekte, maar een natuurlijke reactie op kou en wind. Het groen komt terug met de warmere dagen.
• Plant op een afstand van 60 tot 80 centimeter tussen de planten. Een haag die van bij het begin te dicht geplant is, verstikt zichzelf en verkaalt onderaan sneller.