Margriet
Leucanthemum vulgare
De margriet (Leucanthemum vulgare) is die witte bloem met een geel hartje die vanzelf opkomt in onze weiden, langs paadjes en op bermen die niet gemaaid worden. Als sterke, onopvallende vaste plant vraagt ze zo weinig verzorging dat men ze vaker bij de wilde bloemen rekent dan bij de tuinplanten, terwijl ze haar plaatsje in een border meer dan verdient. Het is de veldbloem bij uitstek, degene waarvan we al generaties lang de blaadjes een voor een plukken.
Standplaats en licht
De margriet wil volle zon om overvloedig te bloeien. Plant ze op de meest open plek in de tuin, aan de rand van een bloemenweide, in een border of aan de voet van een lage haag. Ze verdraagt lichte halfschaduw, maar de bloei lijdt daar duidelijk onder, met minder bloemen en stengels die zich naar het licht rekken en daardoor slap worden.
In de streek van Herve, waar de zomers eerder koel en vaak bewolkt blijven, kan je best niet zuinig zijn met zon. Een plek op het zuiden of westen, ver van grote bomen, geeft haar de beste kansen om al vanaf mei te bloeien en tot in de herfst door te gaan als je haar op het juiste moment terugsnoeit.
Water geven
Eens goed ingeplant, stelt de margriet zich ruimschoots tevreden met regenwater. Het is een weideplant, gewend aan bodems die ’s zomers uitdrogen, en te veel water schaadt haar eerder dan dat het helpt, want de stengels rekken zich, worden slap en gaan bij de eerste windvlaag plat liggen.
Alleen in het eerste jaar, zolang de wortels zich nog niet goed hebben gevestigd, helpt af en toe water geven bij langdurige droogte de jonge plant om goed te starten. Daarna mag de gieter gewoon blijven staan. De margriet redt zich prima alleen, zelfs in droge zomers, en net dat maakt haar zo’n betrouwbare keuze voor een border die je niet voortdurend in de gaten wilt houden.
Grond en verpotten
De margriet is niet kieskeurig over de aard van de grond, en dat is meteen een van haar grote troeven. Ze groeit even goed in schrale, stenige grond als in gewone tuinaarde, zolang die maar goed doorlaatbaar is. Een te stikstofrijke bodem zet haar aan om veel blad te vormen ten koste van de bloemen.
Het enige waar je op moet letten, is de drainage. Ze verdraagt geen blijvende natte voeten in de winter, dat doet de wortelstok rotten. Op zware, kleiachtige grond, zoals rond Herve vaak voorkomt, voorkomt wat zand of grof grind door de plantgrond gemengd heel wat teleurstelling.
Temperatuur en luchtvochtigheid
De margriet is onder ons klimaat volledig winterhard en trotseert elke winter, ook de strengste, zonder problemen. Eens goed gevestigd verdraagt ze zonder mankeren vorst tot ver onder de min vijftien graden, wat haar tot een betrouwbare keuze in volle grond maakt, in tegenstelling tot haar nichtje de struikmargriet, die wel gevoelig is voor vorst.
Ze houdt van matig warme zomers, zoals we ze kennen in de streek van Herve, en verdraagt koelere, nattere periodes goed. Aanhoudende grote hitte daarentegen kan de bloeiperiode verkorten, de plant gaat dan sneller in zaad.
Snoeien en onderhoud
Verwijder uitgebloeide bloemen naarmate ze verschijnen, door de steel net boven een blad of een zijscheut af te knippen. Dit eenvoudige gebaar, het dode koppen verwijderen, voorkomt dat de plant haar energie in zaadvorming steekt en verlengt de bloeitijd duidelijk.
Na de eerste grote bloeigolf, meestal eind juni of begin juli, snoei je de hele plant terug tot een tiental centimeter boven de grond. De margriet loopt dan weer uit vanuit de voet en levert vaak een tweede, bescheidener maar welkome bloei op in de nazomer.
Ziekten en plagen
De margriet is een robuuste plant, weinig gevoelig voor ernstige ziektes. Het voornaamste probleem is echte meeldauw, die witte waas die soms in de nazomer op het blad verschijnt, vooral in seizoenen met afwisselend warm en vochtig weer. Het blijft meestal onschuldig en verhindert de plant niet om het jaar erop opnieuw te bloeien.
Bladluizen nestelen zich soms in het voorjaar op de jonge scheuten en bloemknoppen, zonder grote gevolgen zolang de kolonie klein blijft. De bladmineerder, die zichtbare gangetjes in het blad graaft, treft de margriet af en toe zonder haar overleven in gevaar te brengen. Een goed doorlatende bodem blijft de beste bescherming tegen wortelrot.
Vermeerdering
De margriet zaait zichzelf spontaan uit als je aan het einde van het seizoen een paar bloemen in zaad laat gaan. Het is vaak de eenvoudigste manier waarop ze zich vanzelf verspreidt in een border of een bloemenweide, zonder dat jij er iets voor hoeft te doen.
De plant delen blijft de meest betrouwbare methode om snel nieuwe planten te krijgen die identiek zijn aan de moederplant. Graaf de pol om de twee à drie jaar, in het voorjaar of najaar, uit en verdeel ze met een spade in meerdere stukken, waarbij elk stuk wortels en enkele scheuten moet behouden. Het is ook de beste manier om een pol krachtig te houden, want het midden raakt met de jaren uitgeput en bloeit dan minder goed.
Lokaal advies
In België (klimaat van Herve, zone 8a)
In de streek van Herve, in zone 8a, voelt de margriet zich helemaal thuis. Het is een inheemse plant van onze weiden en wegbermen, degene die je vanaf mei in volle bloei aantreft op ongemaaide taluds. Onverwoestbaar komt ze zonder enige bescherming door onze winters en keert ze elk jaar trouw terug naar dezelfde plek, waarbij ze zich gewillig zelf uitzaait als je haar de kans geeft.
Ze vindt haar plaats in een natuurlijke border of een bloemenweide, waar ze vlinders en wilde bijen in groten getale aantrekt. Verwar haar echter niet met de struikmargriet (Argyranthemum), die je in het voorjaar bij de tuincentra tussen de perkplanten vindt. Dat is een heel andere plant, vorstgevoelig, die onze winters niet overleeft en in pot gekweekt wordt om in de herfst binnengehaald te worden.
Kweek je margriet?
Green Hub bewaart de gedateerde geschiedenis van jouw eigen plant: haar foto’s, haar groei, haar verpottingen. Een AI antwoordt specifiek over die van jou, niet over een generiek blad, gratis.
Identificeer mijn plantOnderhoudskalender maand per maand
| Januari | Niets te doen in de tuin. De pol rust, het lage blad blijft zelfs onder de sneeuw groen. |
|---|---|
| Februari | Nog steeds rustperiode. Een goed moment om een nieuwe border of bloemenweide te plannen waar ze in het voorjaar geplant wordt. |
| Maart | De pol komt zichtbaar weer tot leven, nieuwe blaadjes verschijnen in het midden. Staat de plant in een pot, dan is dit het moment om ze in volle grond te zetten. |
| April | Snelle bladgroei. Wied rond jonge polletjes, die slecht opgewassen zijn tegen de concurrentie van hoger gras. |
| Mei | De bloei begint. De eerste witte bloemen met geel hartje openen, afhankelijk van het weer soms al tegen het einde van de maand. |
| Juni | Volle bloei, het grote moment van de margriet. Verwijder uitgebloeide bloemen naarmate ze verschijnen om het schouwspel te verlengen. |
| Juli | De eerste bloeigolf eindigt. Snoei de pol terug tot een tiental centimeter boven de grond om in de nazomer een tweede bloei op gang te brengen. |
| Augustus | De teruggesnoeide pol vormt nieuw blad en soms een bescheidener tweede bloei. Let bij vochtig zomerweer op meeldauw. |
| September | Goed moment om polletjes van twee à drie jaar oud te delen, die in het midden stilaan uitgeput raken. |
| Oktober | Het blad blijft als lage rozet staan. Laat een paar bloemen in zaad gaan als je wilt dat de margriet zichzelf uitzaait. |
| November | De pol gaat in rust. Geen bijzondere verzorging nodig, knip het lage blad niet weg, het beschermt de wortelstok. |
| December | Volledige rust. De margriet doorstaat de winter zonder enige bescherming, zelfs bij de strengste vorst. |
De tips van Green Hub
- Verwijder uitgebloeide bloemen naarmate ze verschijnen. Dit eenvoudige gebaar verlengt de bloeitijd duidelijk, van mei tot in de herfst.
- Deel de pol om de twee à drie jaar, in het voorjaar of najaar, om ze krachtig te houden. Het midden raakt met de jaren uitgeput en bloeit minder goed.
- Verwar de echte veldmargriet niet met de struikmargriet (Argyranthemum) die in het voorjaar in tuincentra verkocht wordt. Die laatste is vorstgevoelig en wordt in pot gekweekt, terwijl de echte margriet een onverwoestbare vaste plant in volle grond is.
- Laat aan het einde van het seizoen een paar bloemen in zaad gaan als je wilt dat ze zichzelf uitzaait in de border of de weide.
Verwante planten
Artisjok
Cynara scolymus
De artisjok (Cynara scolymus) is een grote vaste plant met zilverig, diep ingesneden blad, die in de siertuin even…
Dahlia
Dahlia
De dahlia (Dahlia) is een knolplant die een van de langste en spectaculairste bloeien van de zomertuin geeft, van juli…
Dragon
Artemisia dracunculus
Dragon (Artemisia dracunculus) is een aromatische vaste plant met een anijsgeur, een hoeksteen van de Franse keuken. De…
Sla
Lactuca sativa
Sla (Lactuca sativa) is de meest geteelde salade in de moestuin, makkelijk en snel, geoogst zes tot tien weken na het…
Witloof
Cichorium intybus var. foliosum
Witloof (Cichorium intybus var. foliosum) is bij uitstek de Belgische groente, de befaamde chicon, ook Brussels lof…
Zonnehoed
Echinacea purpurea
De zonnehoed (Echinacea purpurea) is een hoge, stevige vaste plant uit de prairies van Noord-Amerika, herkenbaar aan…
De gidsen die erover gaan
Vaste planten: kiezen, planten en bloeien zonder gat in het seizoen
Wat echt elk jaar terugkomt, hoe u winterhardheid leest in zones in plaats van beloftes, en hoe u de bloei laat…
Gazon onderhouden: van inzaaien tot maaien, en herstel
Hoger maaien verandert meer dan bemesting: dichtheid van de grasmat, droogtebestendigheid, onkruid, mos. Al de rest van…
Bloemenweide en nuttige insecten: tuinieren voor biodiversiteit
Lieveheersbeestjes, zweefvliegen, wilde bijen: hoe een bloemenweide en een paar eenvoudige gewoontes een gewone tuin…
Delen, stekken, zaaien: planten gratis vermeerderen
Een vaste plant delen, een heester stekken of het zaad uit je eigen tuin zaaien: de technieken die een tuin vullen…
De snijbloementuin: bloemen plukken en je boeket langer houdbaar maken
Dahlia’s, pioenrozen, hortensia’s: of een bloem tien dagen in de vaas houdt of al de volgende ochtend slap hangt, wordt…
Je tuin samenstellen met kleur: de combinaties die werken
Warme harmonieën, koele harmonieën, kleurschakeringen of felle contrasten: kleur verandert alles in een tuin, van de…