Laurier

Standplaats en licht

De laurier houdt van de zon, met een goede tolerantie voor halfschaduw. In de volle grond kies je de meest beschutte en warmste hoek van de tuin, idealiter aan de voet van een op het zuiden gerichte muur die de warmte van de dag opslaat en de winterwind breekt. Hoe meer licht hij krijgt, hoe dichter en geuriger het loof.

In pot win je de vrijheid om hem te verplaatsen: volle zon op het terras van april tot oktober, dan een lichte beschutting voor de winter. Vermijd donkere, benauwde hoeken, waar hij verschraalt en wolluizen en ziekten aantrekt. Wat namiddagschaduw stoort hem niet, vooral tijdens droge zomers.

Water geven

De laurier houdt niet van langdurige droogte, noch van natte voeten. In de volle grond redt een gevestigd exemplaar zich bijna alleen zodra het is ingeworteld, behalve tijdens de lange droge zomerperiodes waarin een royale gietbeurt om de acht à tien dagen hem helpt het vol te houden. Geef water aan de voet, ’s ochtends.

In pot is het veeleisender: het substraat droogt snel uit en vraagt in de zomer regelmatig water, bij grote hitte soms twee keer per week. Laat de eerste centimeters tussen twee gietbeurten opdrogen en giet altijd de schotel leeg. In de winter, binnen, verminder je sterk: de pot moet amper vochtig blijven, nooit doorweekt, anders rotten de wortels.

Grond en verpotten

De laurier vraagt vooral een doorlatende grond. Hij groeit in bijna alle tuingronden zolang het water niet blijft staan: een zware, de hele winter met water verzadigde grond is zijn ergste vijand. Verlicht bij het planten met grof zand of grind als je grond kleiig is, en plant bij voorkeur op een klein heuveltje.

In pot meng je een goede potgrond met een derde zand of perliet om de afvoer te verzekeren, en leg je een laag kleikorrels op de bodem. Het verpotten gebeurt in het voorjaar, om de twee of drie jaar, in een amper grotere pot: de laurier houdt niet van te royale volumes ineens. Plant of verpot van april tot mei, wanneer de hergroei krachtig is.

Temperatuur en luchtvochtigheid

Dit is het gevoelige punt in België. De laurier is half winterhard: een goed gevestigd exemplaar, op een beschutte plek, houdt vorst van de orde van -10 tot -12 graden uit, loof wat verbrand maar hergroei in het voorjaar. Daaronder, of bij een lange, vochtige winter, lijdt hij flink en kan hij al zijn bladeren verliezen, zelfs afsterven tot aan de wortels.

Jonge planten zijn veel kwetsbaarder en doorstaan een echte winter buiten niet alleen zonder bescherming. In zone 8a rond Herve zijn er twee strategieën: ofwel de pot, die je vanaf november binnenhaalt in een koude, lichte, vorstvrije beschutting (lichte garage, onverwarmde veranda, koude serre) bij 2 tot 8 graden; ofwel de volle grond op een zeer beschutte plek, de voet gemulcht en de kroon bij aangekondigde koudegolven in een winterdoek gewikkeld. Het stilstaande vocht in de winter verzwakt hem evenzeer als de droge koude.

Snoeien en onderhoud

De laurier laat zich heel goed snoeien en verdraagt strenge sneden, wat er een klassieker van maakt voor snoeivormen als bol, kegel of stam. De vormsnoei gebeurt in het voorjaar, in april-mei, zodra de vorst voorbij is, en wordt in de nazomer licht bijgewerkt. Snijd net boven een blad, met een schone snoeischaar. Zijn groei is traag, reken op geduld eerder dan op de schaar.

Het gewone onderhoud blijft licht. Verwijder het dode hout en de door de kou verbrande takken in het voorjaar, wanneer je ziet wat echt weer uitloopt: snijd niet te vroeg, de laurier loopt laat uit en een tak die dood lijkt kan in mei weer vergroenen. Een gift rijpe compost of organische mest in het voorjaar ondersteunt de groei, vooral in pot waar het substraat uitput.

Ziekten en plagen

De laurier is vrij robuust wat ziekten betreft, maar twee plaagdieren loeren bij ons op hem. De wolluis is de meest voorkomende, vooral op exemplaren in pot of op een benauwde, weinig verluchte plek: kleine bruine of witte wattige klontjes langs de stengels en onder de bladeren. Ze scheidt een kleverige honingdauw uit waarop de roetdauw zich vestigt, dat zwarte roet dat al het loof bevuilt. Behandel vroeg met zwarte zeep of olie, en verlucht vooral de plant.

De andere vaste gast is de laurierbladvlo, een klein insect dat in het voorjaar de jonge bladeren steekt: ze rollen op, verdikken en vergelen aan de randen. Snijd de opgerolde bladeren af en vernietig ze zodra je ze opmerkt om de cyclus te doorbreken. Wat ziekten betreft blijft het overmatige bodemvocht in de winter het echte gevaar: het veroorzaakt wortelrot, vaak fataal, veel meer dan om het even welke bladschimmel.

Vermeerdering

De laurier vermeerdert zich traag, dat is goed om te weten voordat je begint. De meest gangbare methode is de half verhoute stek, in de nazomer, van augustus tot september: neem scheuten van het jaar van tien tot vijftien centimeter, half verhout, verwijder de onderste bladeren, en plant in een zandig mengsel dat net vochtig wordt gehouden, binnen en warm. De beworteling is lang en grillig, meerdere maanden, met een bescheiden slaagkans, zet dus meerdere stekken tegelijk.

Het afleggen is zekerder voor de geduldige tuinier: in het voorjaar leg je een lage, soepele tak om, begraaf je er een deel van en houd je het met een haak vast, en laat je het gebeuren. Hij vormt over een of twee jaar zijn eigen wortels voordat hij van de moederplant wordt gescheiden. Het zaaien bestaat ook maar blijft voorbehouden aan liefhebbers, aangezien de zaden traag en onregelmatig kiemen.

Onderhoudskalender maand per maand

De tips van Green Hub

• Slechts één laurier is eetbaar, de Laurus nobilis. De kerslaurier en de oleander in de tuin zijn giftig: pluk nooit een blad zonder zeker te zijn van de soort.
• In België is de grote pot die je ’s winters binnenhaalt de beste levensverzekering. Een jonge buiten gelaten plant doorstaat geen echte winter zonder bescherming.
• Snoei in het voorjaar niet te vroeg. De laurier loopt laat uit: een tak die er in april dood uitziet kan in mei weer vergroenen.
• Verlucht de plant goed en vermijd benauwde hoeken. De wolluis en haar kleverige zwarte roetdauw vestigen zich vooral op krappe, slecht geventileerde exemplaren.