Paprika
Capsicum annuum

De paprika (Capsicum annuum) is een eenjarige vruchtgroente en ronduit koukleumig, de zoete neef van de peper, afkomstig uit de warme streken van Amerika. Onder een korte zomer is hij veeleisend: hij heeft vier tot vijf maanden warmte nodig voor de eerste oogst, wat verplicht om heel vroeg beschut te zaaien, op het einde van de winter. Hij verdraagt geen enkele vorst en geeft veel beter in een serre of tunnel dan in de volle wind, vooral als u rode vruchten wilt en niet alleen groene.
Standplaats en licht
De paprika vraagt volle zon en warmte, veel warmte. Geef hem de meest beschutte en helderste plek die u heeft: een serre, een tunnel, een veranda, of bij gebrek daaraan de voet van een muur die de middagzon vangt en ’s nachts de warmte teruggeeft. Onder zes uur directe zon per dag treuzelt de plant en rijpen de vruchten moeizaam.
Onder een korte zomer maakt de beschutting het hele verschil. In de open moestuin overleeft een paprika, maar blijft schriel en draagt laat; dezelfde plant in een serre start twee tot drie weken vroeger en rondt zijn seizoen af. Als u geen serre heeft, reserveer dan de warmste hoek voor hem, tegen een lichte gevel, uit de wind.
Water geven
De paprika wil een bodem die fris en gelijkmatig blijft, zonder schokken. Geef water aan de voet, nooit op het blad, bij voorkeur in de ochtend. Het zijn juist de onregelmatigheden in het gieten die de neusrot veroorzaken, die vruchtbodem die zwart wordt en rot, verbonden met een slecht calciumtransport wanneer de plant dorst heeft en dan ineens drinkt.
In pot of serre droogt het substraat snel uit in volle hitte en kan het in het hartje van de zomer elke dag water vragen. Een mulch aan de voet houdt het vocht stabiel en beperkt de schokken. Verminder de giften aan het einde van het seizoen, wanneer de vruchten uitrijpen tot rood en de plant vertraagt.
Grond en verpotten
De paprika houdt van een rijke, diepe en goed doorlatende bodem. Bewerk de grond met rijpe compost of goed verteerde mest voor het planten, hij is een gulzige eter en produceert lang. Een zware, koude bodem laat hem mokken; is hij kleiig, verlicht hem dan en verhoog het bed om het op te warmen.
Plant nooit buiten voordat de laatste vorst voorbij is en de grond opgewarmd. Zet de planten 40 tot 50 centimeter uit elkaar. In pot rekent u op minstens 10 liter per plant, met een goede drainage onderin; in de serre blijft de volle grond ideaal om een lange vruchtzetting te voeden.
Temperatuur en luchtvochtigheid
Dat is het kritieke punt onder elk klimaat met een korte zomer. De paprika groeit goed tussen 20 en 28 graden en stopt pardoes onder 12 graden: de bloemen vallen af, de groei stokt. Hij verdraagt geen enkele vorst en een enkele koude nacht volstaat om een jonge plant meerdere dagen te blokkeren.
Bij het zaaien is warmte nodig: 22 tot 25 graden om te kiemen, met bijlicht wanneer je op het einde van de winter zaait, anders schieten de planten op. Vertrouw niet op een zachte periode in de lente, de late vorst keert vaak nog meerdere weken terug. In de serre let u ook op oververhitting in de volle zomer en ventileert u, want boven 35 graden mislukken de bloemen eveneens.
Snoeien en onderhoud
De paprika heeft geen zware snoei nodig, maar enkele handelingen helpen. Veel tuiniers knijpen de eerste bloem uit, die op de centrale vertakking, zodat de plant zich vertakt en daarna meer geeft. Steun goed beladen planten: de takken zijn breekbaar en het gewicht van de vruchten legt ze gemakkelijk plat.
Verwijder in de loop van het seizoen de vergeelde bladeren en de lage dieven die de grond raken. In de serre geeft een leiding op twee of drie hoofdtakken, opgebonden, luchtige en gezonde planten. Oogst met de snoeischaar, de steel is houtig en een vrucht met de hand afbreken beschadigt de tak.
Ziekten en plagen
Onder een vochtige zomer is de neusrot de meest voorkomende zorg: de onderkant van de vrucht wordt zwart en holt uit. Het is geen ziekte maar een calciumgebrek verbonden met schokken in het gieten; een gelijkmatig vochtige en gemulchte bodem voorkomt het. De grauwe schimmel, botrytis, nestelt zich op beschadigd weefsel bij zacht en benauwd weer, vooral in een slecht geventileerde serre.
Wat plagen betreft koloniseert de bladluis de jonge scheuten bij het begin van de groei en brengt virussen over; afspoelen, lieveheersbeestjes bevorderen. In de serre gedijt de rode spin bij droog en warm weer en prikt het blad vol gele stippen: vernevel de paden om de luchtvochtigheid te verhogen. Let ook op slakken op de pas geplante jonge planten.
Vermeerdering
De paprika vermeerdert zich door zaaien, en men moet er vroeg aan beginnen. Zaai op het einde van de winter binnen, warm tussen 22 en 25 graden, in fijne potgrond, de zaden nauwelijks bedekkend. Het opkomen duurt naargelang de warmte een tot drie weken; zonder bijlicht in dat seizoen schieten de zaailingen op, plaats ze dus zo dicht mogelijk bij een helder raam of onder een lamp.
Verspeen in aparte potjes zodra er twee echte blaadjes zijn en houd de jonge planten lekker warm tot ze naar buiten gaan. Stekken is bijzaak maar niet zinloos: een scheut die je op het einde van het seizoen van een opvallend goede plant neemt, wortelt in de warmte en kan licht in pot overwinteren. U kunt de zaden van een mooie, volrijpe rode vrucht bewaren, op voorwaarde dat het geen F1-hybride is.
Klimaat en winterhardheid
Waar en in welk klimaat ze het doet
De paprika verdraagt geen enkele vorst: onder 12 graden stopt hij pardoes, de bloemen vallen af, en een enkele koude nacht zet een jonge plant meerdere dagen terug. Zijn optimum ligt tussen 20 en 28 graden, en de vruchtzetting verzwakt al rond 30 graden overdag en mislukt volledig boven 35. Botanisch is hij niet eens een eenjarige: in USDA-zone 9b en zachter, waar de vorst de grond niet bereikt, leeft de plant meerdere jaren en loopt ze elk seizoen opnieuw uit. Overal elders teelt men hem als eenjarige en begint men elk jaar opnieuw uit zaad.
In een warm klimaat, mediterraan of subtropisch, is de teelt eenvoudig: zaaien ter plaatse, lange oogst, rode vruchten zonder moeite. Het echte onderwerp is het gematigde klimaat met een korte, koele zomer, waar de kalender krap wordt. Reken op vier tot vijf maanden tussen zaaien en de eerste oogst: men moet dus heel vroeg warm zaaien, tussen 22 en 25 graden, met bijlicht anders schieten de planten op, en pas buiten planten zodra de laatste vorst voorbij is en de grond opgewarmd. Een late zaai geeft nauwelijks meer dan groene paprika’s, aangezien een rode paprika niets anders is dan een groene paprika die de volle rijpheid heeft bereikt. De rassenkeuze haalt een deel van de achterstand in: een halfvroeg ras als 'Doux d’Espagne' neemt minder risico dan een laat ras als 'Yolo Wonder', dat een lange zomer of een goed verwarmde serre vraagt.
Onder een korte zomer is de serre of tunnel geen luxe maar een echte duw in de rug: dezelfde plant start er twee tot drie weken vroeger en rondt zijn seizoen af. Zonder beschutting speel je de warmste muur van de tuin uit, die de middagzon vangt en zijn warmte ’s nachts teruggeeft, en mulch je de voet. Onder een vochtige zomer keert die beschutting zich tegen je als ze gesloten blijft: echte meeldauw en botrytis nestelen zich in de stilstaande lucht, dus verlucht in plaats van alles uit reflex dicht te doen. Bij droge hitte daarentegen schaduw je op de heetste uren, zodat de vruchtzetting standhoudt. En als een plant je bevalt, stek hem dan op het einde van het seizoen en overwinter hem warm en licht, in plaats van te hopen dat hij buiten de winter doorkomt.
Kweek je paprika?
Green Hub bewaart de gedateerde geschiedenis van jouw eigen plant: haar foto’s, haar groei, haar verpottingen. Een AI antwoordt specifiek over die van jou, niet over een generiek blad, gratis.
Identificeer mijn plantOnderhoudskalender maand per maand
| Januari | Nog niets te zaaien. Kies de rassen en bestel de zaden, mikkend op vroege types die beter aangepast zijn aan een korte zomer. |
|---|---|
| Februari | Eerste warme zaaisels mogelijk, tussen 22 en 25 graden, met bijlicht. Deze voorsprong maakt rode vruchten mogelijk. |
| Maart | Volle zaaiperiode binnen. Verspeen in potjes zodra er twee echte blaadjes zijn en houd de planten zo dicht mogelijk bij het licht. |
| April | Verpot de groeiende planten en houd ze warm. Buiten vriest het nog, zet niets in de volle grond. |
| Mei | Hard de planten af tijdens de mooie dagen. Planten in de serre begin van de maand, in volle grond pas zodra de laatste vorst voorbij is en de grond opgewarmd. |
| Juni | Aanslaan en groei. Steun, mulch de voet, geef regelmatig water aan de voet. Knijp eventueel de eerste centrale bloem uit. |
| Juli | Volle bloei en eerste vruchten. Geef water zonder schokken om de neusrot te vermijden. Ventileer de serre bij sterke hitte. |
| Augustus | Begin van de oogst, vooral groene paprika’s. Let op bladluizen en rode spinnen in de serre. Laat enkele vruchten rijpen voor het rood. |
| September | Volle oogst. De aan de plant gelaten vruchten worden rood of geel. Blijf water geven zolang het warm is. |
| Oktober | Laatste plukken. Oogst alles wat overblijft voor de eerste vorst, ook groen. Haal een potplant onder dak om af te ronden. |
| November | Einde van de cyclus. Trek de uitgeputte planten uit, reinig de serre. De paprika is een eenjarige, hij loopt niet opnieuw uit. |
| December | Rust. Noteer de rassen die goed geproduceerd hebben en bewaar, als de vrucht geen hybride was, enkele zaden voor volgend jaar. |
De tips van Green Hub
- Zaai heel vroeg, op het einde van de winter, warm en met licht. Zonder deze voorsprong heeft u tegen het einde van het seizoen maar een paar groene paprika’s, en weinig.
- Teel in serre of tunnel als u kunt. In de open lucht onder een korte zomer blijft de oogst laat en is rood bijna onmogelijk te verkrijgen.
- Geef water aan de voet, regelmatig, zonder schokken. Dat is de beste verdediging tegen de neusrot, die met calciumgebrek verbonden bodemrot.
- Geen serre? Zet de planten tegen de warmste muur, die de middagzon vangt, en mulch om de bodem fris en stabiel te houden.
Verwante planten
Aardappel
Solanum tuberosum
De aardappel (Solanum tuberosum) is een van de meest bevredigende gewassen van de moestuin: gemakkelijk, productief en…
Aubergine
Solanum melongena
De aubergine (Solanum melongena) is het kouwelijkste en meest warmtebehoevende nachtschadegewas in de moestuin, nog…
Petunia
Petunia
De petunia (geslacht Petunia), in de handel vaak Surfinia genoemd voor de hangende variëteiten, is de onbetwiste…
Tomaat
Solanum lycopersicum
De tomaat (Solanum lycopersicum) is de koningin van de moestuin, maar het is een plant van zon en warmte die het niet…
Aardbei
Fragaria x ananassa
De aardbei (Fragaria x ananassa) is een winterharde vaste plant die heel goed thuishoort in elke moestuin. Winterhard…
Artisjok
Cynara scolymus
De artisjok (Cynara scolymus) is een grote vaste plant met zilverig, diep ingesneden blad, die in de siertuin even…
De gidsen die erover gaan
De moestuinkalender, van zaai tot oogst
Twee data volstaan om een heel moestuinjaar te bouwen: die van je laatste voorjaarsvorst en die van je eerste…
Compost maken: de thermische biologie van de hoop sturen
Een composthoop is geen berg afval die je omroert, het is een thermisch proces dat je stuurt. De werkelijke…
Mulchen in de tuin: elke mulch heeft een effect en een tegenindicatie
Mulchen wordt overal voorgesteld als een weldaad zonder keerzijde. Die keerzijde bestaat wel degelijk, voor elk…
Ziekten in de tuin: herkennen wat je planten aantast, en handelen vóór de vlek
Een wit vilt dat je met je vinger wegveegt, een hoekige vlek die pal op een nerf stopt, een vrucht die vanaf de…
Tuinieren op balkon en terras: moestuin en bloemen in pot
Gewicht, wind, ligging: wat er echt verandert wanneer je hoger tuiniert in plaats van in volle grond, en hoe je je…
Regenwaterrecuperator voor de tuin: goed kiezen en dimensioneren
Regenton, bovengrondse tank of ondergrondse regenput: hoe kies je de juiste grootte zodat je moestuin niet langer…
Tuinieren in kas of koude bak: het hele jaar door telen
Een kas of een eenvoudige koude bak verandert alles: zaaisels die weken eerder kunnen, oogsten die doorlopen tot de…
Slagen met je zaaiwerk: waarom het misgaat, en wat het verhelpt
Een zaaisel dat niet opkomt, heeft geen pech gehad. Kiemtemperaturen per soort, de juiste zaaidiepte, zaden die licht…
Bijgewerkt op
Hoe deze fiche geschreven is
Geschreven voor Green Hub met hulp van taalmodellen en daarna nagelezen. Ze geeft richtlijnen om te tuinieren, geen professioneel advies: twijfel je of een plant giftig is voor een kind of een dier, vraag het aan een dierenarts, een arts of het Antigifcentrum.