Pompoen

Standplaats en licht

De pompoen wil volle zon en warmte. Geef hem de meest blootgestelde plek van de moestuin, minstens zes uur zon per dag, anders hebben de vruchten moeite om te zwellen en te rijpen voor de herfst.

Voorzie vooral plaats, veel plaats. De ranken lopen over meerdere meters en verstikken alles wat ze tegenkomen. Reken op twee tot drie vierkante meter per plant, of leid de kleine variëteiten op langs een gaas om plaats te winnen, waarbij je dan elke vrucht in een net ondersteunt.

Water geven

De pompoen drinkt enorm veel in de zomer. Zijn grote bladeren verdampen sterk en een plant met watertekort stopt onmiddellijk met vruchtzetting. Giet royaal aan de voet, twee tot drie keer per week bij droog weer, meer tijdens een volle hittegolf.

Giet altijd op de grond, nooit over het blad. Nat blad in de avond lokt echte meeldauw, die zich bij ons in de nazomer snel vestigt. Een goede mulch aan de voet houdt de grond fris en spreidt het gieten.

Grond en verpotten

De pompoen is een gulzige plant die een zeer rijke, diepe grond vraagt. Breng bij het planten een grote hoeveelheid goed verteerde compost of verteerde mest in, één of twee emmers per plant. De klassieker bij ons is hem rechtstreeks op de composthoop te planten: daar vindt hij alles wat hij lekker vindt.

Het planten gebeurt vanuit een potje, één enkele goed bewortelde plant per plek. Graaf breed, meng de aarde met compost en laat twee tot drie meter tussen de planten. Vanuit een potje pas uitplanten na half mei, zodra de zachte nachten er zijn.

Temperatuur en luchtvochtigheid

Dat is het kritieke punt in België. De pompoen groeit goed tussen 18 en 30 graden en verdraagt geen enkele vorst. Een simpele koudeprik onder 10 graden blokkeert de groei, een vorstnacht verbrandt de plant in één nacht.

Vertrouw niet op een zachte april. Late vorst slaat nog toe tot half mei, de periode van de ijsheiligen. Zaai warm binnen, bij 20 graden, en wacht tot die dagen voorbij zijn voor je iets naar buiten zet. Aan het andere eind van het seizoen: pas op voor de eerste herfstvorst, die vaak al eind september terugkeert.

Snoeien en onderhoud

Snoeien is niet verplicht maar het helpt om onder ons korte klimaat mooie, op tijd rijpe vruchten te krijgen. Wanneer twee of drie pompoenen goed gevormd zijn op een plant, knijp dan de toppen van de stengels af zodat de plant de aanwezige vruchten voedt in plaats van eindeloos verder te ranken.

Schuif een plankje, een dakpan of een bed stro onder elke zwellende vrucht. Liggend op vochtige grond rot een pompoen snel van onderen. Het stro isoleert hem van de grond en houdt hem tot de oogst schoon en gezond.

Ziekten en plagen

Echte meeldauw is bij ons de grote vijand, in de nazomer bijna onvermijdelijk. Je herkent hem aan een wit poederig vilt op de bovenkant van de bladeren. Hij komt laat, vaak nadat de vruchten gezet zijn, en blijft dan weinig ernstig: de oogst is al op weg. Lucht de planten en giet aan de voet om hem te vertragen.

Let ook op vruchtrot, bevorderd door contact met doorweekte grond, vandaar het nut van stro eronder. Slakken vallen in het voorjaar de jonge planten aan en kunnen een zaaisel in één nacht kaalvreten: bescherm de vers buitengezette potjes.

Vermeerdering

Zaaien is de enige gangbare weg. Zaai warm binnen in april, bij 20 graden, één of twee zaden per potje, op hun kant gelegd om rotten te voorkomen. De opkomst is snel, minder dan een week bij de juiste temperatuur.

Win in de herfst je eigen zaad uit een mooie, volledig rijpe vrucht: spoel het, droog het en bewaar het droog. Let op, pompoenen kruisen makkelijk tussen variëteiten, een gewonnen zaad kan een vrucht geven die sterk verschilt van de ouder, soms bitter. Voor zekerheid vertrek je opnieuw van gekocht zaad.

Giftigheid

Niet giftig, het vruchtvlees en de zaden kan je zonder zorgen eten. Eén zeldzaam voorbehoud: sommige kalebassen worden bitter door cucurbitacine, een stof die spijsverteringsstoornissen veroorzaakt. Eet nooit een kalebas met een uitgesproken bittere smaak, spuw hem uit en gooi de vrucht weg.

Onderhoudskalender maand per maand

De tips van Green Hub

• Plant de pompoen rechtstreeks op de composthoop: hij is dol op rijke grond en je bespaart een aparte bemesting.
• Zet de planten nooit buiten voor half mei. Een zachte april is een valstrik, één enkele late vorst doodt de plant.
• Schuif een plankje of een bed stro onder elke zwellende vrucht, anders rot hij bij contact met de vochtige grond.
• Oogst wanneer de steel droog en kurkachtig is, laat opdrogen in de zon en haal dan koel en droog binnen: de pompoen gaat de hele winter mee.