Radijs
Raphanus sativus
De radijs (Raphanus sativus) is de snelste groente van de moestuin, klaar om in te bijten in drie tot vijf weken. Het is de ideale teelt om te beginnen, om kinderen bezig te houden en om de gaten tussen twee tragere groenten op te vullen. Onder het klimaat van Herve kan je hem heel vroeg zaaien, vanaf maart onder een platte bak of een vlies, daarna in volle grond tot september. Zijn twee vijanden op onze breedtegraad zijn de koolvlieg en de aardvlooien, die kleine kevertjes die het blad bij droog weer met gaatjes doorboren.
Standplaats en licht
In het voorjaar en de herfst houdt de radijs van volle zon, die hem snel doet groeien en hem knapperig maakt. Reserveer een goed blootgestelde plek voor de zaaisels van maart tot mei en die van de nazomer.
In het volle zomerseizoen is het omgekeerd. Hitte en volle zon doen hem schieten en maken hem scherp en hol. Een plek in halfschaduw, of de lichte schaduw van een hogere groente, past hem beter van juni tot augustus.
Water geven
Water is de sleutel tot een goede radijs. Regelmatig gieten, zonder schommelingen, geeft malse, sappige, milde wortels. De grond mag tijdens het korte leven van de teelt nooit volledig uitdrogen.
Een watertekort of een teelt die aansleept maakt de radijs hol, vezelig en scherp. Giet bij droog weer elke dag aan het eind van de dag. Een goed en ononderbroken gegoten zaaisel is in een maand klaar, dat is het hele geheim.
Grond en verpotten
De radijs gedijt in een lichte, losse, frisse grond, niet te rijk en niet te stenig. Een te sterk bemeste grond bevordert het blad ten koste van de wortel. Een simpele haal met de klauw en een fijn harken voor het zaaien volstaan.
In zware of stenige grond zoals je hier tegenkomt, vervormen de wortels en vertakken ze. Wat goed verteerde compost en zand om te verluchten verbeteren de vorm en de regelmaat van de radijzen duidelijk.
Temperatuur en luchtvochtigheid
De radijs is winterhard en verdraagt de koelte veel beter dan de hitte. Hij kiemt zodra de grond 5 tot 8 graden bereikt en verdraagt lichte vorst, wat onder ons klimaat heel vroege zaaisels toelaat.
In België is directe zaai mogelijk vanaf maart onder een platte bak, een tunnel of een simpel vlies dat de grond opwarmt en tegen de laatste vorst beschermt. In open volle grond zonder afdekking wacht je beter tot eind maart of april. Omgekeerd schiet de radijs zodra de dagen in de zomer duurzaam boven 25 graden gaan, dan moet je hem in halfschaduw zaaien of een pauze inlassen tot eind augustus.
Snoeien en onderhoud
De radijs wordt niet gesnoeid, maar hij vraagt een zorgvuldig uitdunnen, de belangrijkste handeling van zijn teelt. Te dicht gezaaid maakt hij veel blad en geen wortel. Zodra de kiemplantjes twee echte blaadjes hebben, dun je uit om twee tot drie centimeter tussen elke plant te laten.
Om niet te veel te moeten uitdunnen, zaai je van bij het begin dun, één zaad om de twee centimeter. De bij het uitdunnen uitgetrokken jonge plantjes eet je trouwens in salade, blad inbegrepen, niets gaat verloren.
Ziekten en plagen
De koolvlieg kan aan de wortelhals van de radijzen leggen, en zijn larven graven gangen in de wortels die ze oneetbaar maken. Een van bij het zaaien gelegd insectengaas is de veiligste afweer, het houdt de vlieg ook weg van de andere kruisbloemigen.
De aardvlooien zijn de andere plaag, vooral bij droog en warm weer. Deze piepkleine springende kevertjes doorboren de bladeren met kleine ronde gaatjes en verzwakken de jonge planten. Een vochtig gehouden grond hindert ze sterk, en een gaas houdt ze tegen. Slakken vallen bij vochtig weer de kiemplantjes aan.
Vermeerdering
De radijs wordt altijd ter plaatse gezaaid, rechtstreeks in volle grond, want hij houdt niet van verplanten. Zaai in rijen met vijftien centimeter tussenafstand, of breedwerpig op een klein bed, slechts een centimeter diep. Bedek met fijne aarde en giet.
Om doorlopend te oogsten, zaai je om de twee of drie weken een kleine rij van maart tot september in plaats van één groot zaaisel in één keer. De opkomst is heel snel, vaak drie tot vijf dagen, en de oogst volgt drie tot vijf weken na het zaaien, afhankelijk van het seizoen.
Lokaal advies
In België (klimaat van Herve, zone 8a)
De radijs is een van de weinige groenten die onder het klimaat van Herve echt vroeg start. Dankzij zijn winterhardheid zaai je hem vanaf maart onder een platte bak, een tunnel of een vlies, ruim voor de ijsheiligen, voor een eerste oogst in april. Het is vaak de eerste groente van het jaar die uit de moestuin komt.
De Belgische kalender spreidt zich daarna ruim uit. Je zaait van april tot mei in open volle grond, last dan een pauze in of ga naar halfschaduw tijdens de zware hitte van juli en augustus, want de radijs schiet en wordt scherp. De zaaisels hernemen volop eind augustus en in september, wanneer de koelte terugkeert, voor herfstoogsten tot oktober. Twee handelingen maken bij ons het verschil: een van bij het zaaien gelegd insectengaas tegen de vlieg en de aardvlooien, en een onfeilbaar gieten om holle radijzen te vermijden. Zaai weinig maar vaak, een kleine rij om de twee of drie weken, in plaats van een groot zaaisel dat allemaal tegelijk aankomt.
Kweek je radijs?
Green Hub bewaart de gedateerde geschiedenis van jouw eigen plant: haar foto’s, haar groei, haar verpottingen. Een AI antwoordt specifiek over die van jou, niet over een generiek blad, gratis.
Identificeer mijn plantOnderhoudskalender maand per maand
| Januari | Niets in de tuin. Bestel het zaad en bereid de platte bak of het vlies voor de heel vroege zaaisels voor. |
|---|---|
| Februari | Onder een verwarmde platte bak of een veranda zijn de allereerste proeven mogelijk. In volle grond nog te koud en te nat. |
| Maart | Eerste echte zaaisel, onder een platte bak, tunnel of vlies dat de grond opwarmt en tegen vorst beschermt. Dat is de vroegste radijs. |
| April | Zaaien in open volle grond zonder afdekking. Eerste oogst van de zaaisels van maart. Leg een vlies tegen de vlieg en de aardvlooien. |
| Mei | Regelmatige zaaisels in volle grond. Dun uit, giet onfeilbaar. Zaai om de twee weken een kleine rij. |
| Juni | De hitte komt eraan. Verplaats de zaaisels naar halfschaduw en giet elke dag om te vermijden dat de radijs schiet en scherp wordt. |
| Juli | Volle zomer. Zaaien alleen in halfschaduw, of pauze. De radijs schiet snel bij zware hitte in de zon. |
| Augustus | Eind van de maand keert de koelte terug. Herneem de zaaisels voor de herfstoogsten. Giet de jonge rijen goed. |
| September | Uitstekende periode. Regelmatige zaaisels in volle grond, snelle groei in de koelte. Overvloedige oogsten. |
| Oktober | Laatste oogsten van de zaaisels van september. Onder een platte bak of vlies is een allerlaatste zaaisel nog haalbaar. |
| November | Het seizoen loopt ten einde. Oogst de laatste radijzen onder bescherming. Reinig de bedden en verbeter de grond. |
| December | Rust in de moestuin. Noteer de variëteiten die het goed hielden en bereid de gespreide zaaikalender van volgend jaar voor. |
De tips van Green Hub
- Zaai weinig maar vaak, een kleine rij om de twee of drie weken, in plaats van één groot zaaisel in één keer dat allemaal tegelijk aankomt.
- Water maakt de radijs. Regelmatig gieten zonder schommelingen geeft malse, milde wortels, een watertekort maakt ze hol en scherp.
- Leg van bij het zaaien een insectengaas. Het is de eenvoudigste afweer tegen de koolvlieg en tegen de aardvlooien die de bladeren doorboren.
- Zaai in het volle zomerseizoen in halfschaduw of las een pauze in. In zon en hitte schiet de radijs nog voor hij zijn wortel vormt.
Verwante planten
Bloemkool
Brassica oleracea var. botrytis
Bloemkool (Brassica oleracea var. botrytis) is een veeleisende groente die gedijt in ons koele, vochtige klimaat, maar…
Boerenkool
Brassica oleracea var. sabellica
Boerenkool (Brassica oleracea var. sabellica), ook kale genoemd, is een bladgroente met een ongewone winterhardheid. Ze…
Broccoli
Brassica oleracea var. italica
Broccoli (Brassica oleracea var. italica) is een kool waarvan we de centrale kroon oogsten, een bos nog dicht opeen…
Raap
Brassica rapa
De raap (Brassica rapa) is een winterharde, snelle wortel, een van de makkelijkste teelten in de Belgische moestuin.…
Rucola
Eruca vesicaria
Rucola (Eruca vesicaria) is een sla met een pikante, peperige smaak, een van de snelste van de moestuin: amper vier tot…
Spruitkool
Brassica oleracea var. gemmifera
De spruitkool (Brassica oleracea var. gemmifera) is een Belgische groente in hart en nieren: hij werd geselecteerd in…
De gidsen die erover gaan
De moestuinkalender, van zaai tot oogst
Twee data volstaan om een heel moestuinjaar te bouwen: die van je laatste voorjaarsvorst en die van je eerste…
Compost maken: de thermische biologie van de hoop sturen
Een composthoop is geen berg afval die je omroert, het is een thermisch proces dat je stuurt. De werkelijke…
Plagen in de moestuin: de natuurlijke methode die het hele seizoen standhoudt
Een doorzeefd blad, een sla die in één nacht is kaalgevreten, een verwrongen en kleverige scheut: elke vorm van schade…
Ziekten in de tuin: herkennen wat je planten aantast, en handelen vóór de vlek
Een wit vilt dat je met je vinger wegveegt, een hoekige vlek die pal op een nerf stopt, een vrucht die vanaf de…
Tuinieren op balkon en terras: moestuin en bloemen in pot
Gewicht, wind, ligging: wat er echt verandert wanneer je hoger tuiniert in plaats van in volle grond, en hoe je je…
Tuinieren in kas of koude bak: het hele jaar door telen
Een kas of een eenvoudige koude bak verandert alles: zaaisels die weken eerder kunnen, oogsten die doorlopen tot de…
Combinatieteelt in de moestuin: welke planten bij elkaar passen
Tomaat en basilicum kunnen prima samen, aardappel en tomaat maken elkaar juist ziek: combinatieteelt legt uit waarom,…
De levende bodem: de tuinmethode die het zonder spade stelt
Niet meer spitten betekent regenwormen en mycorrhizaschimmels laten werken aan een levende bodem die de tuin in uw…